دوران فترت و استراتژی‌های گذار: دو رویکرد اصلی در پادشاهی‌خواهی.

راگو کندری | اندیشکده شهوند

«فترت» در سیاست به دوره خلأ قدرت گفته می‌شود که نشانه ‌های آن پیش از فروپاشی آغاز می‌گردد و تا استقرار نظم جدید ادامه می‌یابد. این دوره آزمونی برای مشروعیت و کارآمدی نیروهای سیاسی است؛ زیرا جامعه در لحظه بحران به نیرویی اعتماد می‌کند که بتواند امنیت، خدمات پایه و جهت‌گیری روشن برای آینده را فراهم کند.

در میان پادشاهی‌خواهان امروز دو رویکرد برجسته نسبت به مدیریت فترت دیده می‌شود:

۱– رویکرد براندازی و بازگشت به قانون اساسی مشروطه

فرض کلیدی:

بر این مبنا، سقوط رژیم پایان کار تلقی می‌شود و پس از آن کشور باید با تکیه بر قانون اساسی مشروطه و نهادهای آن اداره گردد.

ابزار اصلی:

• قانون اساسی مشروطه

نقاط قوت:

• تمرکز بر خلع ید از ساختار استبدادی.
• استمرار سنت حقوقی مشروطه.

نقاط ضعف:

• پیش‌فرض گرفتن نوع نظام و کنار گذاشتن رفراندوم سراسری برای حق انتخاب مردم.
• کاهش ظرفیت اجماع‌سازی میان نیروهای سیاسیِ متکثر و جامعه مدنی.

نگاه به فترت:

فترت مرحله ‌ای کوتاه و کم ‌اهمیت تلقی می‌شود؛ فاصله ‌ای میان سقوط رژیم و بازگشت به مشروطه.

۲– رویکرد مدیریت فروپاشی (مدل «دفترچه دوران اضطرار» شاهزاده رضا پهلوی)

فرض کلیدی:

فروپاشی نظام امری محتمل/واقعی است؛ بنابراین باید از پیش برای مواجهه با فترت آمادگی داشت.

ابزار اصلی:

• «دفترچه دوران اضطرار» به‌منزله نقشه مدیریت بحران و خلأ قدرت.

نقاط قوت:

• تمرکز بر کارآمدی، تداوم خدمات عمومی و تأمین امنیت.
• تأکید بر رفراندوم به‌عنوان سازوکار مشروعیت‌بخش برای تعیین نوع نظام.
• توان طراحی سازوکارهای موقت و پاسخ‌گو تا زمان استقرار دولت منتخب.
• نیازمند هماهنگی گسترده سیاسی.

نقاط ضعف:

• احتمال اصطکاک سیاسی در مدیریت ائتلافی و تقسیم کار نهادی.

نگاه به فترت:

فترت دوره‌ای حساس و تعیین ‌کننده است که باید با ترتیبات موقتِ شفاف، پاسخ‌گو و محدود به زمان مدیریت شود.

پیروزی سیاسی در فترت نه از تاریخ و شعار، بلکه از آمادگی عملی، انسجام سازمانی و توانِ اداره برمی‌آید.

#پهلوی_برمیگرده #همکاری_ملی