از ونزوئلا تا ایران

منطق «الگوی ونزوئلایی» در ایران: پوست ‌اندازی، نه تغییر رژیم. راگو کندری  | اندیشکده شهوند ( بهمن ۱۴۰۴ پیش از جنگ ).

آنچه ذیل عنوان «الگوی ونزوئلایی» برای ایران مطرح می‌شود، نه پروژه گذار دموکراتیک است و نه طرح سرنگونی انقلابی، بلکه سناریویی برای پوست ‌اندازی کنترل ‌شده رژیم. هدف، حفظ کلیت نظام سیاسی از طریق حذف عناصر پرهزینه و بحران ‌زا، و بازآرایی نخبگان قدرت در چارچوبی قابل مدیریت برای بازیگران خارجی است. تغییر «چهره حاکمیت» مدنظر است، نه دگرگونی «ماهیت قدرت».

حذف ولایت فقیه، نه به‌مثابه فروپاشی نظام، بلکه کنار گذاشتن پوسته‌ فرسوده تعریف می‌شود. این حذف نمی‌تواند صرفاً حقوقی باشد؛ بقای ولایت فقیه حتی در شکل تضعیف‌ شده—کانون بسیج ایدئولوژیک و امنیتی باقی می‌گذارد و پوست ‌اندازی را مختل می‌کند. سرنوشت علی خامنه ‌ای اهمیت ژئوپولیتیک دارد: بازداشت زنده او ریسک راهبردی است و می‌تواند سلول‌های خفته تروریستی را فعال کند. حذف سریع رهبر، جلوگیری از بسیج انقلابی است.

مهندسی جانشینی و بازآرایی نهادی

جانشینی بر اساس مهندسی درون‌سیستمی شکل می‌گیرد. خامنه ‌ای، بیت رهبری و چهره‌های کلیدی کنار گذاشته می‌شوند؛ دستگیری و محاکمه محدود نظامیان و امنیتی‌ها—به‌عنوان «مسئولان کشتار»—برای تخلیه خشم عمومی. این اقدامات ابزار بازسازی مشروعیت ‌اند، نه عدالت انتقالی.

کارتل‌های اقتصادی سپاه حفظ می‌گردند. سپاه در ارتش ادغام می‌شود تا فرماندهی یکپارچه شود، نه خلع قدرت. سازمان‌های اطلاعاتی ذیل دولت متمرکز می‌شوند. ولایت فقیه حذف میشود و یا بصورت نمادین می‌شود؛ چهره ‌هایی چون محمد خاتمی یا حسن خمینی در نقش تشریفاتی، و دولت با محوریت تاج‌زاده ها مدیریت انتقال را بر عهده می‌گیرد.

ائتلاف پوست‌اندازی و مهندسی رفراندوم

اصلاح‌طلبان، مجاهدین خلق، تجزیه ‌طلبان و چپ‌گرایان بر پوست ‌اندازی هم‌پوشانی دارند: ضدیت با پهلوی و حفظ جمهوری اسلامی. رفراندوم به «جمهوری اسلامی یا ایرانی» محدود می‌شود تا پادشاهی حذف گردد. اما همه ‌پرسی واقعی—با حمایت اکثریتی از شاهزاده رضا پهلوی—پروژه را به چالش می‌کشد. ژئوپولیتیک: حمله و مذاکره برای تثبیت پوست ‌اندازی؛ مدیریت نفت، انهدام اتمی، ایزوله کردن پهلوی. موفقیت به استراتژی شاهزاده، بدنه پادشاهی‌خواهان و واکنش مردم بستگی دارد.

اسرائیل و استراتژی آمریکا

تأخیر در حمله، خرید زمان برای پوست‌اندازی است. اسرائیل سرنگونی کامل را اولویت می‌دهد، آمریکا ثبات نفتی. نتانیاهو ترامپ را برای حملات فراتر از خطوط قرمز فشار می‌دهد. پاسخ، سرنوشت پروژه را تعیین می‌کند.

بهمن ۱۴۰۴